Nhân đọc bài "Khi nỗi đau con người là cơ hội kinh doanh béo bở " về chương trình "Đêm hội Hoa hậu Trái đất và Doanh nhân hướng về miền Trung" diễn ra tại TP.HCM đêm 11/11/2010, tôi cũng như nhiều bạn đọc tất nhiên sẽ rất đau lòng và phẫn nộ.
Chợt nhớ tới vấn đề Đạo đức kinh doanh (Business Ethics) cũng như Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibilities- CSR), mà của những ông chủ và chính các doanh nghiệp: tổ chức phiên đấu giá “lừa” và tham gia đấu giá “lừa”.
Tôi đồng ý với LS Nguyễn Ngọc Bích, đạo đức kinh doanh hay trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp được hình thành và phát triển trên những cơ sở nhất định, thiếu các cơ sở đó thì chưa thể đặt vấn đề về chúng. Có lẽ ở Việt Nam hiện nay, nhìn chung thiếu các cơ sở nhất định đó.
Đọc bài "Vì sao đàn bà Việt hay bị đánh" của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh là rất đáng suy nghĩ. Điều đáng suy nghĩ nhất ở đây là những nhận xét:
(i) Những yếu tố ảnh hưởng đến sự thiếu hiểu biết bao gồm khu vực cư trú (nông thôn thiếu hiểu biết hơn đô thị, miền núi kém hiểu biết hơn đồng bằng), về trình độ học vấn (học vấn càng thấp càng dễ chấp nhận việc chồng đánh vợ);
(ii) Việc thực hiện Nghị định 110 Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình rất khó khả thi, cụ thể: việc xử phạt hành chính bằng tiền có lẽ chỉ khả thi với những người có thu nhập trung bình. Còn nhóm người có thu nhập thấp thì khó lòng mà thu được tiền từ họ. Không những vậy, nhóm có thu nhập lại thường có học vấn, có hiểu biết nên ít có hành vi bạo lực, nhóm này thường hiếm khi bị phạt hành chính.
Có điều đáng lưu ý là ông Thịnh cảnh báo các nhà làm luật rằng: " C.Mác có nói một câu đại ý rằng, người ở nhà ngói tư duy khác kẻ sống ở nhà tranh. Mong rằng, những nhà soạn thảo pháp luật trong phòng họp có máy lạnh, hãy đặt mình vào hoàn cảnh của người sống ở nhà tranh. Có như vậy, mới hiểu được thân phận của những người thuộc tầng lớp nghèo khổ. Và chỉ khi đó, các văn bản pháp quy mới có tính khả thi, mới nhanh chóng đi vào cuộc sống". Thật ra, điều này là không có gì mới mẻ với những người nghiên cứu về kinh tế luật (Law and Economics), nhưng quả thật để giải quyết chúng là điều không đơn giản. Cho đến nay, trong những "hình phạt" ngoài phạt tù, có lẽ phạt tiền gần như là một loại hình phạt mang tính hiệu quả tốt nhất vì nó đánh vào tâm lý " tiếc của" của con người. Tất nhiên, nó chỉ có tác dụng đối với những người " còn có để mà mất", còn đối với những người không có tiền thì tất nhiên điều này kém hiệu quả. Đối với những người đàn ông vũ phu mà không có tiền này, có lẽ hình phạt dành cho họ là "đánh vào" những gì họ còn có: (i) Danh dự, nhân phẩm, sự sĩ diện; (ii) Sức lao động. Ngoài việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức của nhà nước để những người phụ nữ trong cuộc hiểu biết về quyền của mình, không cam chịu và tiếp tay cho những ông chồng vũ phu này. Các cơ quan, đoàn thể địa phương phải quan tâm, theo dõi thường xuyên các gia đình có ông chồng này, tiến hành: (i) nêu tên các ông chồng vũ phu trên loa đài, các phương tiện truyền thông để mọi người lên án tập thể; (ii) Chủ tịch UBND huyện, phường nên có một cuộc gặp gỡ công khai, tập trung tất cả những ông chồng này để giáo dục, răn đe; (iii) Hình phạt dành cho các ông chồng vũ phu là lao động công ích dưới sự giám sát của đơn vị có thẩm quyền; lao động này có thể tiến hành quy đổi công sao cho chúng phải tương đương với số tiền mà các ông bị phạt hành chính.
... Đây mới là những suy nghĩ bước đầu, có lẽ tôi sẽ suy nghĩ thêm xem : Lý thuyết trò chơi ( Game theory) không biết có giúp ích gì chăng. Nói chung đánh đập vợ, con thuộc về văn hóa cho nên để thay đổi chúng cần phải tiến hành từ gốc rễ và pháp luật cũng chỉ là một công cụ trong nhiều công cụ.
Có những lúc nhìn người khác sống cứ tự hỏi mình rằng: Tại sao mình phải sống khổ như vậy chứ, trong khi thấy người khác sống thoải mái, đơn giản thế. Tại sao cuộc đời mình là một chuỗi toàn sự cố gắng vậy?
Người ta hay bảo, hạnh phúc hay không thực ra là do cảm giác của từng người. Còn mình, mình không hiểu cảm giác của mình ra sao nữa.
Hì hục học hành, hì hục làm việc, thế mà mãi vẫn cứ có cảm giác và có vẻ như là và quả thật là mình vẫn trắng tay, vẫn chẳng có chút gì hết.
Dù đã sống 2 thành phố: Vinh 3 năm, Hà Nội 6 năm, học hành và làm việc toàn chốn không đến nỗi xoàng, sao vẫn cứ có cảm giác mình lạc lõng. Nhìn dân phố vẫn thấy mình thua kém và mặc cảm ghê gớm.
Bừng tỉnh, chợt giật mình nhớ lại, hóa ra mình là dân nhà quê.
Hôm nay lên mạng, bàng hoàng vì một trí thức, một đồng nghiệp ( đều là luật gia) bị bắt. Đó là TS Cù Huy Hà Vũ- một người đã quá nổi tiếng vì những vụ kiện đình đám mà các anh em đồng nghiệp đều " lắc đầu, lè lưỡi " vì cái " chơi ngông " của ông TS con nhà thơ nổi tiếng Cù Huy Cận này.
Đành rằng người có tội, vi phạm pháp luật thì bị bắt là điều không có gì ngạc nhiên.Chỉ có điều, là dân trong nghề, tôi hơi ngạc nhiên khi Vietnamnet đưa tin thấy việc bắt hơi " lãng xẹt ".
Hãy xem Vietnamnet đưa tin: " Được biết, ngay trong chiều 5/11 công tác khám xét nhà của ông Vũ được cơ quan an ninh tiến hành tại Hà Nội.
Được biết, việc bắt giữ ông Cù Huy Hà Vũ diễn ra tại Q.6, TP.HCM. Theo nguồn tin của VietNamNet, có khả năng ông Vũ sẽ bị điều tra, xử lý về hành vi hành hung người thi hành công vụ.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 0h rạng sáng 5/11 lực lượng công an P.11, Q.6, TP.HCM đã tiến hành kiểm tra hành chính đối với khách sạn Mạch Lâm, tại số 28 đường số 10, P.11, Q.6. Tại phòng 101 của khách sạn này lực lượng công an đã phát hiện 1 đôi nam nữ.
Kiểm tra hiện trường ban đầu cơ quan công an xác định, trong phòng có 2 bao cao su đã qua sử dụng cùng nhiều tài sản, tư trang cá nhân. Người đàn ông cởi trần, chỉ mặc quần lót được xác định là tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ và người nữ được xác định là bà H.L.N.Q. (ngụ Q.6, TP.HCM, là luật sư thuộc Hội luật gia TP.HCM).
Khi cơ quan công an lập biên bản, chỉ có bà Q. ký tên xác nhận. Riêng ông Cù Huy Hà Vũ không chịu ký vào biên bản vi phạm, có thái độ bất hợp tác và hành hung người thi hành công vụ.
Sau khi lập biên bản, công an P.11, Q.6 đã đưa 2 người nói trên về trụ sở đề làm việc. Nhưng lúc này cả 2 người đã cương quyết chống đối, không chịu hợp tác khai báo.
Được biết, vào năm 2006, ông Cù Huy Hà Vũ đã từng bị công an Q.Ba Đình, TP. Hà Nội khởi tố về hành vi “cố ý gây thương tích” theo điều 109 Bộ luật Hình sự."
Có thể thông tin chưa đầy đủ, nên tôi không dám đưa ra những nhận định pháp lý về việc khám xét phòng ông Vũ ở, cũng như việc tạm giữ ông về tội chống người thi hành công vụ mà phải khám xét, thu giữ tài sản ở nhà riêng của ông ở Hà Nội,..Nhưng tôi có cảm nhận rằng hình như ông Vũ đang bị các " Phản bác " các hành động, hay hành xử của ông về các vụ kiện mà ông đã thực hiện trong quá khứ cũng như hiện tại theo kiểu "Công kích cá nhân (ad hominem)".
Theo lập luận của tác giả BTĐ mà GS Nguyễn Văn Tuấn đã trích đăng lại thì: " Công kích cá nhân (ad hominem). Đây là một loại ngụy biện phổ biến nhất, thấp kém nhất, nguy hiểm nhất, nhưng có “công hiệu” nhất, vì nó tấn công vào cá nhân của người tranh luận, và tìm cách trốn tránh luận điểm của cá nhân đó. Hình thức ngụy biện này thường xuất hiện dưới dạng: Ông A phát biểu về một vấn đề; ông B tấn công vào cá nhân ông A, và làm cho người ta nghi ngờ luận điểm của ông A. Tuy nhiên, có thể không có mối liên hệ nào giữa cá nhân và luận điểm của ông A.
Có hai hình thức thuộc loại ngụy biện này. Thứ nhất là dưới hình thức sỉ nhục, hay chửi rủa. Khi bất đồng ý kiến, người ngụy biện chỉ việc công kích vào cá nhân của người phát biểu. Chẳng hạn như “Ông nói là những người vô thần có đạo đức, vậy mà chính ông là người từng li dị với vợ con,” hay “Ông là người làm kinh tế, không biết gì về khoa học, mà nói chuyện khoa học”. Đây là một ngụy biện, bởi vì sự thật của phát biểu không tùy thuộc vào cá nhân của người phát biểu, mà là logic của lời phát biểu. Cũng nằm trong loại ngụy biện này là thói dùng một đặc điểm của một vật thể nào đó để ứng dụng cho một cá nhân hay một vật thể khác. Ví dụ: “Anh học của Tây có vài chữ mà đã quay lại chửi bới đồng nghiệp à? Anh là con công cháu cha, anh không hiểu gì về sự nghèo khổ của chúng tôi.”".
Chúng ta cứ tạm nêu ra cái chủ ý của người " phản bác" lại ông Vũ thế này: "Ối giời ôi, ông thì kiện cáo cái nỗi gì.Cứ tưởng là Luật sư, là tiến sỹ Luật bên Pháp về ghê gớm lắm chứ hóa ra là đi ngoại tình. Đã đi ngoại tình, bị bắt còn chống người thi hành công vụ và thế là bị bắt tạm giữ. Thật là, cứ tưởng là sao, "cháy nhà ra mặt chuột nhé" !"
Chỉ cần " đòn " ấy thôi, bác Vũ " thân bại danh liệt " nhé. Đừng có mà to mồm, mà kiện cáo linh tinh nhé.
Có vẻ người ta đang “ phản pháo” lại TS Vũ bằng đòn ngụy biện kiểu như trên chăng?
Dù sao, mọi suy đoán cũng chỉ là suy đoán. Thấy hay hay, nêu thử ý kiến vậy thôi. Chẳng dám bàn nhiều vì tôi cũng rất sợ bị “Phản biện”. Luật sư ai chẳng sợ thế! Nhỉ??!
